تاریخچه HP و تکامل تین کلاینت و زیروکلاینت؛ از ترمینال‌های قدیمی تا دسکتاپ ابری

پشت میز یک کارمند، دستگاه کوچکی به اندازه یک کتاب قرار دارد. کاربر آن را روشن می‌کند، وارد حساب خود می‌شود و برنامه حسابداری، اتوماسیون اداری یا دسکتاپ ویندوزش را می‌بیند؛ در حالی که بخش اصلی پردازش ممکن است در اتاق سرور همان ساختمان یا در مرکز داده‌ای دورتر انجام شود. این شیوه کار، نتیجه چند دهه تحول در رایانش سازمانی است؛ تحولی که از ترمینال‌های متنی آغاز شد و به تین‌کلاینت‌های چندنمایشگری، زیروکلاینت‌های اختصاصی و دسکتاپ‌های ابری رسید.

نام HP در چند نقطه از این تاریخ دیده می‌شود: ساخت تجهیزات اندازه‌گیری و رایانه‌های سازمانی، تولید ترمینال و تین‌کلاینت، توسعه نرم‌افزار انتقال تصویر ورک‌استیشن و خرید شرکت Teradici. مایکروسافت نیز با ویندوز، Terminal Services، سرویس‌های RDS، پروتکل RDP و خدمات دسکتاپ ابری، یکی از پایه‌های اصلی محیط کاری سازمان‌ها را ساخته است. شناخت این گذشته، تفاوت دستگاه‌ها و علت انتخاب آن‌ها را روشن می‌کند؛ به‌ویژه وقتی قرار است میان یک تین‌کلاینت HP قابل ارتقا و یک زیروکلاینت وابسته به فناوری مشخص تصمیم گرفته شود.

تاریخچه شرکت HP از ابزار اندازه‌گیری تا رایانش سازمانی

1939

تولد HP

1966

اولین کامپیوتر HP

1998

ویندوز چند کاربره

2021

خرید Teradici

2026

دسکتاپ های امروزی

سال ۱۹۳۹ و آغاز کار هیولت و پاکارد

ویلیام هیولت و دیوید پاکارد، دو دانش‌آموخته مهندسی برق دانشگاه استنفورد، فعالیت مشترک خود را در یک گاراژ در پالو آلتوی کالیفرنیا آغاز کردند. سرمایه اولیه آن‌ها ۵۳۸ دلار بود و شراکتشان در اول ژانویه ۱۹۳۹ رسمیت یافت. نام Hewlett-Packard از نام خانوادگی این دو بنیان‌گذار گرفته شد و ترتیب آن با پرتاب سکه تعیین شد.

اولین محصول HP کامپیوتر نبود؛ یک نوسان‌ساز صوتی به نام HP 200A بود که برای آزمایش تجهیزات صوتی استفاده می‌شد. طراحی آن از یک لامپ رشته‌ای برای پایدارسازی عملکرد مدار بهره می‌گرفت. پس از درخواست تغییراتی از سوی دیزنی، مدل 200B ساخته شد و دیزنی هشت دستگاه سفارش داد. این تجهیزات برای آزمایش سامانه‌های صوتی مرتبط با نمایش فیلم Fantasia به کار رفتند. بنابراین ریشه HP را باید در مهندسی ابزار دقیق جست‌وجو کرد، نه در تولید رایانه شخصی.[۱]

دهه‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ و شکل‌گیری یک شرکت صنعتی

در دهه ۱۹۴۰، تقاضای تجهیزات الکترونیکی و سفارش‌های دولتی به رشد HP کمک کرد. شرکت از گاراژ خارج شد، فضای تولید مستقل ساخت و دامنه محصولات خود را گسترش داد. HP در سال ۱۹۴۷ به‌صورت شرکت ثبت شد. در همین سال‌ها، شیوه مدیریتی نزدیک به کارکنان، ارتباط مستقیم مدیران با محیط کار و تعیین هدف به‌جای کنترل جزءبه‌جزء، پایه رویکردی شد که بعدها با نام HP Way شناخته شد.[۲]

شمارنده فرکانس HP 524A در سال ۱۹۵۱ و اسیلوسکوپ‌های شرکت در سال ۱۹۵۶، جایگاه HP را در آزمایشگاه‌ها تقویت کردند. عرضه عمومی سهام در ۱۹۵۷ انجام شد. خرید شرکت F. L. Moseley در ۱۹۵۸، فعالیت HP در تجهیزات ثبت گرافیکی را گسترش داد و در ۱۹۵۹، ایجاد واحد بازاریابی در ژنو و کارخانه در آلمان به توسعه بین‌المللی شرکت انجامید. HP پیش از ورود جدی به بازار کامپیوتر، شبکه مهندسی، تولید و فروش سازمانی خود را ساخته بود.[۳]

دهه ۱۹۶۰ و ورود HP به دنیای کامپیوتر

در سال ۱۹۶۶، هم HP Labs تأسیس شد و هم نخستین کامپیوتر HP با نام 2116A معرفی شد. این دستگاه برای کنترل ابزارهای قابل‌برنامه‌ریزی و جمع‌آوری داده‌های آزمایشگاهی طراحی شده بود. سازگاری با محیط‌های کاری دشوار و ارتباط با ابزارها، در طراحی آن جایگاه مهمی داشت.

HP 9100A در ۱۹۶۸، محاسبات علمی برنامه‌پذیر را روی میز کار قرار داد. یک سال بعد، HP سامانه اشتراک زمانی خود را روی مینی‌کامپیوتری عرضه کرد که از حداکثر ۱۶ کاربر پشتیبانی می‌کرد. همین تجربه چندکاربره، یکی از پیوندهای مستقیم تاریخ HP با ایده‌ای است که امروز در سرویس‌های دسکتاپ اشتراکی می‌بینیم: استفاده چند نفر از توان یک سامانه مرکزی.[۴]

دهه ۱۹۷۰ و رایانه‌های تجاری چندکاربره

سال ۱۹۷۲ برای HP با معرفی ماشین‌حساب علمی جیبی HP-35 و رایانه HP 3000 همراه بود. اولی ابزار محاسبه را کوچک‌تر کرد و دومی حضور شرکت در پردازش داده‌های تجاری را گسترش داد. در محیط‌های سازمانی آن دوره، کاربران معمولاً از طریق ترمینال به رایانه مرکزی متصل می‌شدند و هرکدام صفحه و نشست کاری خود را داشتند. دستگاه روی میز، مسئول اجرای مستقل تمام نرم‌افزار سازمان نبود.

در ۱۹۷۵ نیز رابط HP-IB در قالب یک استاندارد بین‌المللی برای اتصال ابزارها پذیرفته شد. این رویداد بخشی از سابقه HP در یکپارچه‌کردن سخت‌افزار و ارتباطات است؛ سابقه‌ای که البته نباید آن را با اختراع پروتکل‌های دسکتاپ امروزی یکی دانست.[۵]

دهه ۱۹۸۰ و گسترش رایانه شخصی و ورک‌استیشن

در دهه ۱۹۸۰، HP هم‌زمان در رایانش حرفه‌ای و چاپ توسعه یافت. معرفی LaserJet در سال ۱۹۸۴، DeskJet در ۱۹۸۸ و خرید Apollo Computer در ۱۹۸۹ از نقاط شاخص این دوره‌اند. معماری پردازشی PA-RISC نیز در همین دهه وارد محصولات HP شد. خرید Apollo به کسب‌وکار ورک‌استیشن شرکت عمق بیشتری داد؛ بازاری که بعدها دسترسی از راه دور به توان گرافیکی آن، به یکی از زمینه‌های توسعه نرم‌افزارهای اختصاصی HP تبدیل شد.[۶]

دهه ۱۹۹۰ و جدایی ابزار دقیق از رایانش

با گسترش رایانه‌های شخصی، HP حضور خود را در بازار خانگی و اداری افزایش داد؛ خانواده Pavilion در ۱۹۹۵ معرفی شد. در پایان دهه، فعالیت‌های اندازه‌گیری، قطعات، تحلیل شیمیایی و تجهیزات پزشکی در مجموعه Agilent Technologies قرار گرفتند. عرضه عمومی سهام Agilent در ۱۹۹۹ انجام شد و فرایند جدایی آن از HP در ۲۰۰۰ تکمیل شد. این تفکیک، تمرکز HP بر رایانش، چاپ و خدمات فناوری اطلاعات را بیشتر کرد.[۷][۸]

خرید Compaq و Neoware و گسترش کسب‌وکار تین‌کلاینت

خرید Compaq در سال ۲۰۰۲، سبد رایانه‌ها و تجهیزات سازمانی HP را بسیار گسترده‌تر کرد. Compaq پیش‌تر Digital Equipment Corporation یا DEC را در ۱۹۹۸ خریده بود؛ شرکتی با سابقه مهم در مینی‌کامپیوتر، ترمینال و رایانش سازمانی. به این ترتیب، بخشی از میراث DEC نیز از مسیر Compaq به مجموعه HP رسید. این رابطه تاریخی به معنی یکسان‌بودن معماری محصولات امروزی با ترمینال‌های DEC نیست، اما زنجیره شکل‌گیری کسب‌وکار را توضیح می‌دهد.[۷][۸]

گام مستقیم‌تر در بازار تین‌کلاینت، خرید Neoware بود. HP در اول اکتبر ۲۰۰۷ تکمیل این خرید را اعلام کرد. Neoware در تجهیزات و نرم‌افزارهای تین‌کلاینت و مجازی‌سازی فعالیت داشت. اسناد مهاجرتی HP پس از خرید، مسیر انتقال مشتریان Neoware به محصولات HP را توضیح می‌دادند. این اتفاق، ترکیب سخت‌افزار، سیستم‌عامل سبک و مدیریت متمرکز را در سبد HP تقویت کرد.[۹]

خدمات سازمانی و تغییر مسیرهای دهه ۲۰۱۰

HP در ۲۰۰۸ شرکت خدمات فناوری اطلاعات EDS را خرید. در ۲۰۱۰ نیز Palm به مجموعه پیوست، اما کسب‌وکار دستگاه‌های مبتنی بر webOS در ۲۰۱۱ در مسیر توقف قرار گرفت. خرید Autonomy در ۲۰۱۱ بخش دیگری از تلاش HP برای گسترش نرم‌افزار سازمانی بود. تاریخ شرکت فقط مجموعه‌ای از محصولات موفق نیست؛ تغییر اولویت‌ها و کنارگذاشتن بعضی کسب‌وکارها نیز در شکل‌گیری HP امروزی نقش داشته‌اند.[۸][۱۰][۱۱]

سال ۲۰۱۵ و تفاوت HP با HPE

در اول نوامبر ۲۰۱۵، فعالیت‌های HP به دو شرکت مستقل تقسیم شد. HP Inc. کسب‌وکار سیستم‌های شخصی و چاپ را ادامه داد و Hewlett Packard Enterprise یا HPE بر زیرساخت سازمانی و فعالیت‌های مربوط به آن متمرکز شد. تین‌کلاینت‌های HP و ورک‌استیشن‌های Z در سمت HP Inc. قرار دارند؛ سرورهای ProLiant در خانواده HPE هستند.

بنابراین وجود یک سرور HPE و چند ده تین‌کلاینت HP در شبکه، به معنای محصولات یک شرکت واحد امروزی نیست. این تجهیزات می‌توانند در یک راهکار مشترک کار کنند، اما انتخاب کلاینت الزاماً برند سرور را تعیین نمی‌کند. سازگاری نرم‌افزار، شبکه و پروتکل اتصال، عامل اصلی ارتباط آن‌هاست.[۱۲]

از خرید Teradici تا محیط کار ترکیبی

HP در ژوئیه ۲۰۲۱ توافق خرید Teradici را اعلام کرد و در ۴ اکتبر همان سال خرید تکمیل شد. با این معامله، فناوری‌ها و محصولات PCoIP در مجموعه HP قرار گرفتند. در ۲۰۲۲، HP Anyware با هدف گردآوردن قابلیت‌های Teradici CAS و ZCentral Remote Boost معرفی شد. خرید Poly در اوت ۲۰۲۲ نیز تجهیزات ارتباط صوتی و تصویری و همکاری از راه دور را به مجموعه گسترده‌تری پیوند داد.[۱۳][۱۴][۱۵]

تا سال ۲۰۲۶، مسیر HP در این حوزه هم شامل عرضه نسل‌های تازه تین‌کلاینت است و هم تغییر در سبد نرم‌افزارهای ریموت. اعلام پایان عمر Anyware نشان می‌دهد که حتی خرید یک فناوری مهم نیز تضمین ادامه همیشگی همان محصول نیست. برای خریدار، توان به‌روزرسانی و مهاجرت دستگاه باید در کنار قدرت پردازنده و کیفیت ساخت بررسی شود.[۱۶]

2

ترمینال چه بود و چرا به وجود آمد

وقتی کامپیوتر برای هر میز صرفه اقتصادی نداشت

در رایانش اولیه، خرید یک کامپیوتر برای هر کاربر عملی نبود. سامانه‌های بزرگ در یک محل نگهداری می‌شدند و چند کاربر از طریق پایانه به آن‌ها دسترسی داشتند. با توسعه اشتراک زمانی، رایانه مرکزی زمان پردازنده را میان کارها تقسیم می‌کرد و کاربران می‌توانستند به‌صورت تعاملی با آن کار کنند. نمونه‌های تاریخی ترمینال‌های تایپی و متصل به مودم، همین مدل دسترسی را نشان می‌دهند.[۱۷]

ترمینال ممکن بود یک صفحه‌کلید و چاپگر داشته باشد یا از نمایشگر استفاده کند. کاربر دستور یا داده را وارد می‌کرد، پردازش در میزبان انجام می‌شد و نتیجه بازمی‌گشت. بسیاری از این پایانه‌ها، امکان نصب و اجرای آزادانه نرم‌افزارهای کاربر را نداشتند. اصطلاح «ترمینال گنگ» نیز به محدودبودن پردازش کاربردی محلی اشاره داشت؛ نه اینکه دستگاه فاقد هرگونه مدار منطقی یا حافظه باشد.

ترمینال‌های متنی و تفاوت روش‌های ارتباط

خانواده IBM 3270 نمونه شناخته‌شده‌ای از ترمینال‌های سازمانی است. در شیوه بلوکی، بخشی از ورود و ویرایش داده روی صفحه انجام می‌شد و سپس یک بلوک اطلاعات به میزبان می‌رفت. در بسیاری از پایانه‌های کاراکتری، تعامل بر مبنای جریان نویسه‌ها بود. بعدها شبیه‌سازهای ترمینال این محیط‌ها را روی رایانه شخصی بازسازی کردند و فناوری‌هایی مانند TN3270 دسترسی به سامانه‌های میزبان را از مسیر شبکه‌های IP ممکن ساختند.[۱۸]

به همین دلیل، یک برنامه شبیه‌ساز ترمینال روی ویندوز با یک تین‌کلاینت فیزیکی یکی نیست. اولی یک نرم‌افزار برای صحبت‌کردن با سامانه مقصد است؛ دومی دستگاهی است که ممکن است همان نرم‌افزار را در کنار کلاینت RDP یا Citrix اجرا کند.

از متن به محیط گرافیکی و X Terminal

با رواج محیط‌های گرافیکی در یونیکس، X Terminalها امکان نمایش پنجره‌ها و دریافت ورودی کاربر را فراهم کردند. در معماری X، برنامه می‌توانست روی میزبان اجرا شود و بخش نمایش در سمت ترمینال قرار داشته باشد. حتی اصطلاحات آن با برداشت روزمره متفاوت‌اند: X Server معمولاً در سمتی قرار می‌گیرد که نمایشگر و ورودی کاربر را اداره می‌کند. مستندات قدیمی NCD این ساختار را به‌روشنی شرح می‌دهند.[۱۹]

این مرحله، واسطه مهمی میان ترمینال متنی و دسکتاپ راه دور بود. با این حال، انتقال فرمان‌های ترسیم در یک شبکه محلی با فشرده‌سازی ویدئویی دسکتاپ برای اینترنت پرنوسان تفاوت دارد. بسیاری از پیشرفت‌های بعدی پروتکل‌ها برای حل همین مسئله شکل گرفتند.

3

تین‌کلاینت و زیروکلاینت چگونه از ترمینال جدا شدند

بازگشت پردازش مرکزی در عصر رایانه شخصی

رایانه شخصی امکان اجرای مستقل برنامه را به میز کار آورد، اما نگهداری تعداد زیادی رایانه مسئله تازه‌ای ساخت: نصب و به‌روزرسانی نرم‌افزار، خرابی ذخیره‌ساز، تفاوت تنظیمات و پراکندگی اطلاعات. تین‌کلاینت پاسخی به این هزینه مدیریتی بود. دستگاه روی میز همچنان پردازنده و حافظه داشت، ولی وظایف اصلی آن به راه‌اندازی محیط اتصال، نمایش خروجی، دریافت ورودی و اداره تجهیزات جانبی محدود می‌شد.

در دهه ۱۹۹۰، گسترش محیط‌های چندکاربره ویندوز و Windows-Based Terminal به این بازار جهت تازه‌ای داد. نرم‌افزارهای ویندوزی می‌توانستند روی میزبان اجرا شوند و روی دستگاهی سبک‌تر در اختیار کاربر قرار گیرند. انتشار Windows NT Server 4.0 Terminal Server Edition در ۱۹۹۸ یکی از رویدادهای تعیین‌کننده این دوره بود.[۲۰]

زیروکلاینت چه چیزی را ساده‌تر کرد

زیروکلاینت، ایده محدودکردن وظایف دستگاه کاربر را جلوتر برد. در نمونه‌های کلاسیک PCoIP، تراشه اختصاصی و Firmware برای اتصال و پردازش جریان ریموت به کار می‌رود و محیط عمومی نصب برنامه در اختیار کاربر نیست. Atrust W100 با موتور Teradici و تراشه TERA2321، نمونه‌ای از این خانواده است. دستگاه پردازنده و حافظه دارد؛ «زیرو» به معنی صفر بودن سخت‌افزار نیست.[۲۱]

سادگی این طراحی، نصب برنامه‌های متفرقه و تغییرات محلی را محدود می‌کند، اما وابستگی به فناوری مقصد را افزایش می‌دهد. دستگاهی که فقط PCoIP را می‌شناسد، صرفاً با واردکردن آدرس یک سرور RDP به کلاینت RDP تبدیل نمی‌شود. همین محدودیت هنگام تغییر پلتفرم یا پایان پشتیبانی اهمیت پیدا می‌کند.

چرا همه محصولات دارای نام Zero یکسان نیستند

بازار از واژه زیروکلاینت برای چند نوع محصول استفاده می‌کند. در HP Smart Zero، یک سیستم‌عامل سبک می‌تواند با رابط محدود و اتصال ازپیش‌تنظیم‌شده کار کند. HP از ThinPro 5.0 به بعد، ThinPro و Smart Zero را به‌عنوان دو پیکربندی از یک Image سیستم‌عامل توضیح داده است. بنابراین یک تین‌کلاینت HP که در حالت Smart Zero روشن می‌شود، الزاماً همان معماری زیروکلاینت سخت‌افزاری Teradici را ندارد.[۲۲]

در محصولات جدیدتر برخی سازندگان نیز، Zero به محیط محدود و اختصاصی اتصال اشاره می‌کند. برای شناخت دستگاه باید مدل دقیق، سیستم‌عامل، Firmware و پروتکل‌های قابل استفاده را خواند. نام تجاری به‌تنهایی پاسخ نمی‌دهد که آیا امکان نصب ویندوز، تغییر سیستم‌عامل یا افزودن کلاینت جدید وجود دارد.

تفاوت مفهومی دستگاه‌های دسترسی

نوع دستگاه

کار اصلی در سمت کاربر

اجرای برنامه محلی

مسیر تغییر کاربرد

ترمینال متنی کلاسیک

ورود داده و نمایش متن میزبان

بسیار محدود یا فاقد محیط عمومی

وابسته به نوع ترمینال و شبیه‌سازی

تین‌کلاینت

اجرای سیستم‌عامل سبک، کلاینت ارتباطی و پردازش تصویر

به اندازه سخت‌افزار و محدودیت سیستم‌عامل

معمولاً انعطاف‌پذیرتر، با بررسی سازگاری

زیروکلاینت PCoIP کلاسیک

اتصال اختصاصی و رمزگشایی جریان PCoIP

فاقد محیط عمومی نصب برنامه

محدود به قابلیت Firmware و سخت‌افزار

تین‌کلاینت در حالت Smart Zero

اتصال ساده‌شده روی سیستم‌عامل سبک

برای کاربر محدود شده است

تابع مدل دستگاه، Image و دسترسی مدیریتی

مینی‌پی‌سی

رایانش عمومی مستقل

بله، در حد توان دستگاه

گسترده‌تر، اما مدیریت آن لزوماً مخصوص VDI نیست

4

تکامل تین‌کلاینت‌های HP در سخت‌افزار و نرم‌افزار

از حافظه فلش محدود تا پردازنده‌های چند‌هسته‌ای

تین‌کلاینت‌های قدیمی برای نشست اداری سبک ساخته می‌شدند. حافظه محدود، سیستم‌عامل کوچک و خروجی تصویر متناسب با نمایشگرهای همان دوره کافی بود. با رشد وب، ویدئو، تماس تصویری و نمایشگرهای پرتفکیک، وظیفه کلاینت سنگین‌تر شد. دستگاه باید علاوه بر ارتباط شبکه، جریان تصویر را رمزگشایی کند، چند نمایشگر را راه بیندازد و گاهی پردازش رسانه را محلی انجام دهد.

در خانواده HP، مدل‌هایی مانند t510 و t610، سپس t520 و t620 و نسخه‌های Plus، بخشی از این گذار را نشان می‌دهند. اسناد نرم‌افزاری HP این نسل‌ها را در کنار سیستم‌عامل‌های ThinPro و Windows Embedded ثبت کرده‌اند. نسخه Plus را نیز باید مدلی با امکانات توسعه متفاوت دانست؛ مشخصات آن را نمی‌توان بدون بررسی به نسخه معمولی تعمیم داد.[۲۳]

HP t530 و نقش یک کلاینت اداری کم‌مصرف

تین‌کلاینت HP t530 از پردازنده دو‌هسته‌ای AMD GX-215JJ با فرکانس پایه ۱٫۵ و حداکثر ۲ گیگاهرتز و گرافیک Radeon R2E استفاده می‌کند. یک اسلات حافظه DDR4 و پشتیبانی رسمی تا ۱۶ گیگابایت رم، آن را از زیروکلاینت‌های تراشه‌محور جدا می‌کند. طراحی بدون فن و دو خروجی استاندارد DisplayPort، برای میزهای اداری ویژگی‌های کاربردی هستند.[۲۴]

کاربرد مناسب این مدل، اتصال به دسکتاپ و برنامه سازمانی با بار متناسب است. برای نمونه، کاربری که فرم‌های مالی را در سرور تکمیل می‌کند، الزاماً به پردازنده قدرتمند محلی نیاز ندارد. با این حال، وجود خروجی 4K به‌تنهایی تضمین‌کننده پخش روان هر محتوای 4K نیست؛ سیستم‌عامل، کدک، نرخ فریم و نرم‌افزار اتصال در نتیجه اثر دارند. جدول‌های رسمی HP نیز میان نمایش صفحه ثابت و پخش ویدئو تفاوت می‌گذارند.[۲۴]

HP t630 و انعطاف بیشتر در ارتقا

HP t630 از AMD GX-420GI چهار‌هسته‌ای با فرکانس ۲ تا ۲٫۲ گیگاهرتز و گرافیک Radeon R7E استفاده می‌کند. دو اسلات SODIMM، پشتیبانی رسمی از حداکثر ۳۲ گیگابایت DDR4، دو خروجی DisplayPort 1.2 و امکان استفاده از دو ماژول ذخیره‌سازی M.2 از مشخصات مهم آن هستند. پشتیبانی M.2 را نباید خودبه‌خود معادل NVMe دانست؛ نوع رابط ذخیره‌ساز باید با مشخصات دستگاه تطبیق داده شود.[۲۵]

برای سازمانی که امروز به RDP متصل می‌شود و ممکن است بعداً به Horizon یا Citrix مهاجرت کند، انعطاف سیستم‌عامل و کلاینت ارتباطی ارزش دارد. t630 در مقایسه با t530 ظرفیت سخت‌افزاری بیشتری برای چنین استفاده‌ای دارد، اما سازگاری نسخه جدید هر کلاینت باید جداگانه آزمایش شود. یک مدل قدیمی صرفاً به دلیل ارتقای رم، پشتیبانی نرم‌افزاری نامحدود پیدا نمی‌کند.

هر دو مدل در صفحه فروشگاه رائیکا معرفی شده‌اند. انتخاب کانفیگ باید از کاربرد شروع شود: حافظه لازم برای یک سیستم اتصال سبک با حافظه لازم برای ویندوز محلی، مرورگر و چند برنامه هم‌زمان یکسان نیست. ظرفیت رم و SSD در صفحه سفارش، کانفیگ تحویلی را مشخص می‌کند؛ نام مدل به‌تنهایی برای شناخت دستگاه خریداری‌شده کافی نیست.

نسل‌های Ryzen و خانواده‌های تازه‌تر

در نسل‌های بعدی، HP مدل‌هایی مانند t540 با Ryzen Embedded R1305G و t640 با Ryzen Embedded R1505G عرضه کرد. این گذار فقط تغییر نام پردازنده نبود؛ کلاینت‌های جدید باید با تصویر پیچیده‌تر، نرم‌افزارهای ارتباطی تازه‌تر و استفاده گسترده‌تر از رسانه کنار می‌آمدند. برای ارزیابی ارتقا، توان رمزگشایی تصویر و پشتیبانی سیستم‌عامل به‌اندازه تعداد هسته اهمیت دارند.[۲۶][۲۷]

در سبد جدیدتر، t550 با Celeron J6412، مدل Elite t655 با Ryzen Embedded R2314 و Elite t755 با Ryzen Embedded V2546 دیده می‌شوند. در Elite t660 نیز پیکربندی‌های مبتنی بر Intel U300E وجود دارد. این نام‌ها یک رده عملکردی یکسان را نشان نمی‌دهند؛ برای مثال، t755 در مشخصات رسمی پردازنده شش‌هسته‌ای و دوازده‌رشته‌ای دارد. خانواده تین‌کلاینت امروز از دستگاه ساده اتصال تا کلاینت قدرتمند برای کارهای ترکیبی امتداد یافته است.[۲۸][۲۹][۳۰]

چند ایستگاه مهم در تحول خانواده HP

خانواده یا نمونه

ویژگی شاخص

اهمیت برای خریدار

t510، t610، t520 و t620

نسل‌های پیشین ThinPro و Windows Embedded

توجه جدی به عمر سیستم‌عامل و سازگاری کلاینت

t530

GX-215JJ دو‌هسته‌ای، یک اسلات DDR4

بررسی برای اتصال اداری با بار متناسب

t630

GX-420GI چهار‌هسته‌ای، دو اسلات DDR4

ظرفیت ارتقای بیشتر نسبت به t530

t540 و t640

ورود پردازنده‌های Ryzen Embedded

مقایسه نسل پردازش و امکانات رسانه‌ای

t550 و Elite t655

گزینه‌های جدیدتر Intel و AMD

انتخاب بر اساس نرم‌افزار، نمایشگر و دوره پشتیبانی

Elite t660 و Elite t755

سخت‌افزار تازه‌تر و پیکربندی‌های قدرتمندتر

بررسی برای محیط‌های چندنمایشگری و ترکیبی

ThinPro و Windows IoT و مدیریت متمرکز

مزیت یک تین‌کلاینت سازمانی فقط در بدنه کوچک آن نیست. HP ThinPro یک سیستم‌عامل مبتنی بر لینوکس برای این رده دستگاه است و Smart Zero تجربه اتصال محدودتری ارائه می‌کند. در پیکربندی‌های ویندوزی نیز Windows IoT Enterprise می‌تواند برای کاربرد اختصاصی دستگاه استفاده شود. نسخه، مجوز و Image مناسب هر مدل باید مشخص باشد؛ وجود نام Windows در یک کاتالوگ قدیمی، به معنی پشتیبانی همه نسخه‌های امروزی نیست.

HP Device Manager برای اداره ناوگان تین‌کلاینت‌ها به کار می‌رود. اعمال تنظیمات، مدیریت نرم‌افزار و کار با Image دستگاه‌ها، وقتی تعداد کلاینت‌ها بالا می‌رود ارزش خود را نشان می‌دهد. HP Smart Shell نیز محیط کار ویندوزی را برای استفاده محدودتر و قابل‌کنترل‌تر ساده می‌کند. پیش از استقرار باید ترکیب مدل دستگاه، نسخه سیستم‌عامل و نسخه ابزار مدیریت با هم تطبیق داده شود.[۳۱]

5

مایکروسافت چگونه پایه دسکتاپ سازمانی از راه دور شد

یک تفاوت کلیدی

RDP پروتکل اتصال است؛ RDSH میزبان نشست‌های کاربران

همکاری Citrix و مایکروسافت

رابطه Citrix و مایکروسافت بخش مهمی از تاریخ تین‌کلاینت ویندوزی است. در مه ۱۹۹۷، مایکروسافت توافق توسعه مشترک و تبادل مجوز فناوری با Citrix را اعلام کرد. موضوع آن، استفاده از فناوری چندکاربره Citrix برای گسترش قابلیت‌های Windows NT Server بود. یک سال بعد، Terminal Server Edition منتشر شد و امکان میزبانی نشست‌های هم‌زمان کاربران در خانواده Windows NT رسمیت بیشتری یافت.[۳۲][۲۰]

در ادامه، Terminal Services و سپس Remote Desktop Services یا RDS گسترش پیدا کردند. نتیجه عملی برای سازمان این بود که برنامه ویندوزی می‌توانست در مرکز اجرا شود و کاربران از پایانه‌های مختلف به آن دسترسی داشته باشند. این مدل، مدیریت نرم‌افزار را متمرکز می‌کرد و نیاز به نصب کامل برنامه روی همه میزها را کاهش می‌داد.

تفاوت RDP و RDS و RDSH

RDP پروتکل ارتباطی است. وظیفه آن انتقال نمایش، ورودی و کانال‌های جانبی در اتصال راه دور است. RDS مجموعه سرویس‌ها و نقش‌های ویندوز سرور است. درون این مجموعه، RDSH یا Remote Desktop Session Host نقش میزبانی نشست‌های کاربران و برنامه‌های منتشرشده را دارد.

در یک استقرار RDS، Connection Broker نشست را به میزبان مناسب هدایت می‌کند، Gateway دسترسی خارجی کنترل‌شده فراهم می‌آورد و Licensing به مجوزهای دسترسی مربوط است. این نقش‌ها با خود پروتکل یکی نیستند. دستگاه کاربر می‌تواند یک تین‌کلاینت HP باشد، در حالی که برنامه روی Windows Server اجرا می‌شود.[۳۳]

تفاوت دسکتاپ اشتراکی با VDI و RemoteApp

در مدل نشست‌محور، چند کاربر از یک سیستم‌عامل سرور استفاده می‌کنند و هرکدام نشست جدا دارند. در VDI، دسکتاپ در یک ماشین مجازی ارائه می‌شود؛ ماشین می‌تواند شخصی یا از یک Pool به کاربر تخصیص داده شود. RemoteApp نیز شیوه ارائه پنجره یک برنامه است، به‌گونه‌ای که کاربر لازم نیست تمام دسکتاپ سرور را ببیند. انتشار برنامه، پروتکل مستقلی به نام RemoteApp نمی‌سازد.[۳۳][۳۴]

برای نمونه، واحد حسابداری ممکن است فقط برنامه مالی را دریافت کند، در حالی که گروه طراحی به دسکتاپ مجازی اختصاصی نیاز داشته باشد. قرار نیست یک معماری برای تمام کاربران مناسب باشد. یکپارچه‌کردن این دو مدل در یک پروژه می‌تواند از اختصاص منابع اضافی به کاربران سبک جلوگیری کند، بدون آنکه نیاز کاربران تخصصی نادیده بماند.

آیا همه پروتکل‌ها به RDP وابسته‌اند

بخش بزرگی از کاربردهای سازمانی به ویندوز و نرم‌افزارهای آن وابسته‌اند. در انتشار چندکاربره برنامه‌های Windows Server از طریق Horizon یا Citrix نیز نقش RDSH و مجوزهای مربوط پابرجاست. اما این وابستگی به سیستم‌عامل میزبان را نباید وابستگی پروتکل تصویر به RDP دانست. Blast و ICA/HDX مسیرهای انتقال تصویر خود را دارند و PCoIP نیز فناوری مستقلی است.

اگر دسکتاپ مقصد لینوکسی باشد، نرم‌افزار و Agent سازگار همان محیط به کار می‌رود. Horizon برای دسکتاپ لینوکس نیز مستندات دارد و راهکارهای HP و Amazon DCV هم به ویندوز محدود نیستند. همچنین اتصال به یک ورک‌استیشن اختصاصی با ارائه صد نشست مستقل روی یک Windows Server فرق دارد. در نتیجه، جمله «همه این پروتکل‌ها بدون RDP کار نمی‌کنند» از نظر فنی درست نیست.[۳۵][۳۶]

مجوز دسترسی با ظرفیت واقعی سرور فرق دارد

برای استفاده از نشست‌های RDSH، مجوزهای لازم مایکروسافت باید متناسب با سناریوی استقرار تهیه شوند. استفاده از Citrix، Horizon یا دستگاه یک برند خاص، به‌خودی‌خود نیاز به RDS CAL را حذف نمی‌کند. مجوز محصول واسط، سیستم‌عامل و خود برنامه کاربردی نیز ممکن است جدا باشد.[۳۷]

داشتن ۱۰۰ مجوز Per User به معنای تضمین اجرای روان ۱۰۰ کاربر هم‌زمان نیست. ظرفیت از مصرف CPU و RAM، تأخیر ذخیره‌ساز، تعداد نشست فعال، نوع برنامه و الگوی کار به دست می‌آید. از طرف دیگر، ۱۲ برنامه منتشرشده نیز به معنای نیاز خودکار به ۱۲ مجوز RDS برای هر کاربر نیست. تعداد برنامه و شیوه شمارش مجوز، دو موضوع جدا هستند. محاسبه نهایی باید با شرایط مجوز همان محصولات انجام شود.

از سرور محلی تا Azure Virtual Desktop

با Azure Virtual Desktop، ارائه دسکتاپ و برنامه به محیط ابری مایکروسافت گسترش یافت. Windows Enterprise multi-session در چارچوب مجاز این سرویس امکان استفاده چند نشست از یک میزبان را فراهم می‌کند. این قابلیت را نباید به نسخه معمولی Windows 11 Pro روی یک سرور محلی تعمیم داد. Windows 365 نیز دسکتاپ ابری را در قالب Cloud PC ارائه می‌کند؛ نام این سرویس‌ها، نام یک پروتکل تازه نیست.[۳۸][۳۹]

6

تاریخچه پروتکل‌ها از متن تا تصویر فشرده و شتاب‌دهی گرافیکی

پروتکل و محصول و کدک سه مفهوم متفاوت‌اند

Horizon یک پلتفرم ارائه دسکتاپ و برنامه است و Blast یکی از فناوری‌های ارتباطی آن. Citrix نام شرکت و مجموعه محصولات است و ICA/HDX به فناوری تحویل تجربه کاربر مربوط می‌شود. H.264، H.265 و AV1 نیز کدک تصویرند؛ استفاده دو محصول از H.264 باعث نمی‌شود کلاینت یکی بتواند به سرور دیگری وصل شود. احراز هویت، برقراری نشست، کانال‌های جانبی و مدیریت اتصال همچنان متفاوت‌اند.

این تمایز در خرید اهمیت زیادی دارد. «پشتیبانی از ویدئوی H.264» روی جعبه یک دستگاه، معادل «پشتیبانی از Horizon» نیست. باید کلاینت نرم‌افزاری یا Firmware مناسب نیز وجود داشته باشد و نسخه آن با زیرساخت مقصد سازگار باشد.

Telnet و SSH و ادامه حیات ترمینال متنی

پیش از آنکه انتقال دسکتاپ گرافیکی فراگیر شود، دسترسی ترمینالی از راه شبکه کاربرد گسترده داشت. مشخصات Telnet در RFC 854، منتشرشده در ۱۹۸۳، صورت استاندارد این ارتباط را توضیح می‌دهد. Telnet کلاسیک حفاظت رمزنگاری امروزی را فراهم نمی‌کند. SSH با معماری امن‌تر، احراز هویت و حفاظت ارتباط، مسیر مهم دسترسی متنی و مدیریت از راه دور شد. این فناوری‌ها با RDP و Blast هم‌رده کاربردی نیستند: یک پوسته فرمان از راه دور، تمام تجربه یک دسکتاپ گرافیکی را ارائه نمی‌کند.[۵۸]

RDP و تکامل ریموت دسکتاپ مایکروسافت

RDP از دوره Terminal Server ویندوز به بعد، یکی از درگاه‌های اصلی دسترسی به محیط ویندوز شد. این پروتکل علاوه بر تصویر و صفحه‌کلید و ماوس، از کانال‌هایی برای امکانات جانبی استفاده می‌کند. به همین دلیل، کیفیت تجربه فقط به دیدن صفحه محدود نیست؛ چاپ، صدا، کلیپ‌بورد و هدایت برخی تجهیزات نیز در آن نقش دارند.[۴۰]

نسل‌های جدید RDP با تصور قدیمی «یک تصویر کم‌کیفیت روی شبکه» فاصله دارند. انتقال مبتنی بر UDP برای بهبود عملکرد در شبکه‌های گسترده و بی‌سیم توسعه یافته و در محیط‌های ابری جدید، رمزگذاری تصویر با H.264 و در شرایط سازگار H.265 و شتاب‌دهی GPU مطرح است. پشتیبانی این امکانات باید برای نسخه دقیق میزبان و کلاینت بررسی شود؛ ویژگی یک Cloud PC جدید را نمی‌توان برای هر اتصال قدیمی RDP قطعی دانست.[۴۱][۴۲]

ICA و HDX در خانواده Citrix

ICA در تاریخ ارائه برنامه‌های ویندوزی از راه دور نقش مهمی داشته است. Citrix در کنار فناوری نشست چندکاربره، لایه‌ای برای تحویل برنامه و کنترل تجربه کاربر توسعه داد. HDX نام مجموعه‌ای از قابلیت‌ها برای تصویر، صدا، چندرسانه‌ای و تجهیزات جانبی است؛ تقلیل آن به یک کدک یا نام جایگزین RDP دقیق نیست.

در نسل‌های جدید، Adaptive Transport می‌تواند از EDT استفاده کند و در صورت نیاز به TCP برگردد. این انتخاب مسیر، برای شبکه‌هایی با تأخیر یا افت بسته اهمیت دارد. در محیط‌های مناسب، بهینه‌سازی تماس تصویری یا هدایت رسانه نیز بخشی از پردازش را به کلاینت منتقل می‌کند. در چنین وضعیتی، ضعیف‌بودن پردازنده محلی می‌تواند محسوس شود، حتی اگر برنامه اصلی در مرکز داده اجرا شود.[۴۳][۴۴]

PCoIP از Teradici تا HP

Teradici در ۲۰۰۴ شکل گرفت و در ۲۰۰۷ از دوره توسعه پنهان خارج شد. تمرکز اولیه آن بر دسترسی به ورک‌استیشن‌های قدرتمند بود. نام PCoIP کوتاه‌شده PC over IP است. ایده اصلی، انتقال تجربه رایانه از طریق شبکه و نگه‌داشتن پردازش اصلی در میزبان بود؛ مسیر توسعه آن هم سخت‌افزار اختصاصی و هم پیاده‌سازی نرم‌افزاری را دربر گرفت.[۴۵]

PCoIP در محیط‌های گرافیکی و خانواده‌هایی از دسکتاپ مجازی شناخته شد. قابلیت Build-to-Lossless در پیاده‌سازی‌های سازگار، امکان بهبود تدریجی تصویر ثابت تا حالت بدون اتلاف را فراهم می‌کرد؛ چیزی متفاوت از فرض «تمام فریم‌ها همیشه بدون اتلاف منتقل می‌شوند». در ایران، HP t310 و t310 G2، Dell Wyse 5030 و Atrust W100 از نام‌های شناخته‌شده این گروه‌اند. پشتیبانی مدل و Firmware باید مستقل از شباهت نام یا ظاهر بررسی شود.[۴۶][۲۱]

HP مخترع اولیه PCoIP نبود؛ این فناوری از مسیر خرید Teradici در ۲۰۲۱ وارد مجموعه HP شد. در مقابل، پیشینه RGS و ZCentral به توسعه نرم‌افزاری خود HP مربوط است. کنارهم‌قرارگرفتن این نام‌ها در سبد یک شرکت، منشأ تاریخی آن‌ها را یکسان نمی‌کند.[۱۳]

Blast Extreme از VMware تا Omnissa

Blast Extreme در دوره VMware و نسل Horizon 7 در سال ۲۰۱۶ مطرح شد و امروز در خانواده Omnissa Horizon قرار دارد. این فناوری برای انتقال دسکتاپ و برنامه از راه دور، با توجه به تصویر، شبکه و توان کلاینت توسعه یافته است. در مستندات کنونی Omnissa، کدک‌هایی مانند H.264، HEVC، AV1 و BlastCodec آمده‌اند؛ دسترسی به آن‌ها به نسخه و پلتفرم بستگی دارد.[۳۵]

Blast از TCP و UDP استفاده می‌کند و به Agent سمت میزبان و کلاینت یا مسیر دسترسی پشتیبانی‌شده نیاز دارد. بنابراین یک زیروکلاینت قدیمی PCoIP لزوماً با Blast سازگار نمی‌شود. برای تین‌کلاینت قابل نصب، مسیر تغییر نرم‌افزار معمولاً بازتر است، اما محدودیت سیستم‌عامل و سخت‌افزار همچنان باقی می‌ماند.

HP RGS و ZCentral Remote Boost

HP Remote Graphics Software یا RGS از سال ۲۰۰۳ سابقه دارد. هدف آن دسترسی از راه دور به محیط گرافیکی ورک‌استیشن بود؛ برای نمونه، طراح بتواند از محل دیگری با برنامه‌ای کار کند که روی دستگاه قدرتمند شرکت اجرا می‌شود. این سناریو الزاماً به معنی ایجاد چندین نشست مستقل کاربری روی یک سیستم‌عامل نیست.[۴۷]

HP در نوامبر ۲۰۱۹ راهکار ZCentral را معرفی کرد. این مجموعه، ورک‌استیشن‌های Z، نرم‌افزار ZCentral Remote Boost با پیشینه RGS و ابزار ZCentral Connect را کنار هم قرار می‌داد. Remote Boost مسئول تجربه ریموت بود و Connect به مدیریت و تخصیص دسترسی کمک می‌کرد. بنابراین «ZCentral» نام کل راهکار بود و به‌کاربردن آن به‌عنوان نام یک پروتکل واحد، تصویر کاملی نمی‌دهد.[۴۸]

HP در اطلاعات جاری خود، HP Z Remote Graphics Software را یکی از مسیرهای گذار کاربران ورک‌استیشنی Anyware معرفی می‌کند. این مسیر باید برای همان کاربرد و سیستم‌عامل ارزیابی شود؛ RGS را نمی‌توان بدون بررسی جایگزین مستقیم تمام امکانات یک سامانه VDI سازمانی دانست.[۱۶]

UXP و مسیر NComputing

NComputing در کنار سخت‌افزار، خانواده vSpace و پروتکل UXP را توسعه داده است. در نسخه‌های جدیدتر، UXP Turbo از H.264 برای بهبود تجربه چندرسانه‌ای بهره می‌گیرد. محصولات این شرکت به یک مدل قدیمی تقسیم یک رایانه میان چند کاربر محدود نمانده‌اند؛ LEAF OS می‌تواند با مجموعه‌ای از سرویس‌های دسکتاپ و برنامه، از جمله RDS، AVD، Citrix و Horizon کار کند. انتخاب دستگاه این برند باید بر اساس مدل و محیط نرم‌افزاری انجام شود.[۴۹][۵۰]

VNC و NX و SPICE در مسیرهای موازی

VNC در اواخر دهه ۱۹۹۰ از پژوهش‌های کمبریج بیرون آمد. این فناوری از خانواده پروتکل RFB یا Remote Framebuffer برای انتقال محتوای صفحه و ورودی استفاده می‌کند. سادگی دسترسی به نمایشگر یک سامانه و حضور در پلتفرم‌های مختلف، آن را در کنترل و پشتیبانی از راه دور شناخته‌شده کرد. امنیت و امکانات نسخه‌های مختلف VNC یکسان نیست و نباید قابلیت یک محصول تجاری جدید را به هر سرور قدیمی VNC نسبت داد.[۵۹]

فناوری NX در خانواده NoMachine نیز از بهینه‌سازی ارتباطات گرافیکی و X11 به سمت روش‌های گسترده‌تر انتقال نمایش و صدا تکامل یافت. مستندات گذار نسخه ۳ به ۴ نشان می‌دهند که معماری جدید فقط ادامه همان کانال‌های X11 نبود. این مسیر، نمونه دیگری از تلاش برای بهترکردن تجربه گرافیکی روی شبکه است.[۶۰]

SPICE در محیط‌های مجازی‌سازی، به‌ویژه پیرامون QEMU، برای دسترسی به تصویر و تجهیزات ماشین مجازی به کار می‌رود. اجزایی مانند سرور، کلاینت و Agent مهمان در آن نقش دارند. وجود چنین فناوری‌هایی توضیح می‌دهد چرا لینوکس و مجازی‌سازی متن‌باز نیز در تاریخ کلاینت سبک جای دارند؛ حتی اگر بخش بزرگی از بازار اداری ایران بر برنامه‌های ویندوزی متمرکز باشد.[۶۱]

فناوری‌های دیگر و دسترسی مرورگری

خارج از خانواده‌های بالا نیز راهکارهای دسترسی گرافیکی وجود دارند. Amazon DCV، با سابقه نام NICE DCV، اتصال به میزبان‌های Windows و Linux و چند نوع کلاینت را پوشش می‌دهد. چنین نمونه‌هایی نشان می‌دهند تاریخ ریموت گرافیکی را نمی‌توان فقط با Windows Server توضیح داد.[۳۶]

دسترسی HTML5 نیز یک نام عمومی برای تجربه مرورگری است، نه تضمین امکانات برابر در همه سامانه‌ها. ممکن است اتصال از مرورگر آسان‌تر باشد، اما پشتیبانی USB، چاپ، چند نمایشگر، کدک و بهینه‌سازی تماس با کلاینت بومی تفاوت داشته باشد. معیار خرید، امکاناتی است که در مسیر اتصال واقعی سازمان فعال خواهد بود.

جایگاه فناوری‌های اصلی دسترسی از راه دور

فناوری

خاستگاه یا خانواده

کاربرد شاخص

وابستگی به RDP

RDP

Microsoft

دسکتاپ و برنامه ویندوزی و خدمات ابری مرتبط

خود پروتکل RDP است

ICA / HDX

Citrix

تحویل برنامه و دسکتاپ با کنترل‌های سازمانی

پروتکل نمایش RDP نیست

PCoIP

Teradici، سپس HP

ریموت گرافیکی و استقرارهای سازگار پیشین

مستقل از RDP

Blast Extreme

VMware، سپس Omnissa

دسکتاپ و برنامه در Horizon

مستقل از RDP؛ میزبان چندکاربره ویندوزی همچنان RDSH است

RGS / Remote Boost

HP

دسترسی و همکاری روی ورک‌استیشن

پروتکل RDP نیست

UXP

NComputing

محیط‌های سازگار vSpace و محصولات مرتبط

معادل RDP نیست

Amazon DCV

خانواده NICE / AWS

ریموت گرافیکی Windows و Linux

مستقل از RDP

7

وضعیت PCoIP و HP Anyware در سال ۲۰۲۶

سه رویداد باید جدا از هم دیده شوند: کنارگذاشتن PCoIP در مسیر توسعه Horizon، پایان عمر محصولات مشخص HP Anyware و ادامه کار فنی دستگاه‌هایی که پیش‌تر نصب شده‌اند. اعلام پایان عمر به معنی خاموش‌شدن ناگهانی تمام دستگاه‌های موجود نیست، اما می‌تواند امکان خرید، تمدید، رفع اشکال و دریافت وصله را محدود کند.

Omnissa مسیر حذف PCoIP از Horizon را اعلام کرده و در اطلاعیه خود درباره حفظ پشتیبانی شاخه‌های ESB طبق دوره مربوط توضیح داده است. بنابراین وضعیت یک استقرار قدیمی باید با نسخه دقیق Horizon و جدول چرخه عمر همان شاخه سنجیده شود. صرف نام Horizon برای نتیجه‌گیری درباره پشتیبانی PCoIP کافی نیست.[۵۱]

HP نیز برای Anyware، Trusted Zero Clients و Anyware Trust Center برنامه پایان عمر منتشر کرده است. در جدول رسمی HP ژاپن، با تاریخ اطلاعات ۷ مه ۲۰۲۶، پایان فروش به مشتریان جدید Anyware در همان روز و پایان فروش Trusted Zero Clients و Trust Center در ۸ آوریل ۲۰۲۶ درج شده است. Desktop Access مربوط به Tera2 جدول متفاوتی دارد. این تفاوت اجازه نمی‌دهد یک تاریخ واحد را به کل فناوری PCoIP و همه محصولات وابسته نسبت دهیم.[۵۲]

برای پروژه جدید و بلندمدت، نتیجه عملی آن است که خرید دستگاه وابسته به این خانواده بدون برنامه مهاجرت، انتخاب مناسبی نیست. در پروژه موجود، ابتدا نسخه، قرارداد پشتیبانی، Firmware و نیاز کاربر بررسی می‌شود. ممکن است یک دستگاه برای حفظ موقت زیرساخت فعلی قابل استفاده باشد، ولی همان دستگاه انتخاب مناسبی برای توسعه چندساله نباشد.

این وضعیت، یکی از دلایل توجه به تین‌کلاینت‌های قابل تغییر سیستم‌عامل و کلاینت ارتباطی است. انعطاف HP t530 یا t630 و نسل‌های جدیدتر باید در برابر عمر نرم‌افزاری واقعی آن‌ها سنجیده شود. قابلیت نصب نرم‌افزار، فرصت مهاجرت ایجاد می‌کند؛ تضمین پشتیبانی همیشگی ایجاد نمی‌کند.

8

رقبای HP و برندهای مهم تین‌کلاینت و زیروکلاینت

Dell Wyse و پیوند سخت‌افزار با مدیریت سازمانی

Wyse از نام‌های قدیمی این بازار است و Dell در ۲۰۱۲ خرید آن را اعلام کرد. این معامله سبد کلاینت‌های Dell را با دستگاه‌ها و نرم‌افزارهای مدیریت Wyse گسترده‌تر کرد. در نسل‌های شناخته‌شده، مدل‌های Wyse 3040 و 5070 و سپس OptiPlex 3000 Thin Client در بازار دیده می‌شوند؛ مدل 5070 در ۲۰۱۸ عرضه شد.[۵۳][۵۴]

ThinOS و Wyse Management Suite بخش مهمی از هویت نرم‌افزاری Dell در این حوزه‌اند. برای مقایسه با HP باید مدل، سیستم‌عامل، مدیریت و پشتیبانی پروتکل کنار هم قرار گیرند. یک Wyse 5070 تین‌کلاینت را نمی‌توان با Wyse 5030 مبتنی بر PCoIP یکسان دانست. حتی مدل‌های نزدیک نیز ممکن است از نظر پردازنده و امکانات توسعه متفاوت باشند.[۵۵]

NComputing و راهکارهای اشتراک منابع

NComputing برای مجموعه‌هایی که به ارائه متمرکز دسکتاپ و استفاده مشترک از منابع توجه دارند، نام شناخته‌شده‌ای است. ارزش خرید محصولات آن به ترکیب دستگاه، vSpace یا سرویس مقصد، مجوزها و پشتیبانی تجهیزات جانبی وابسته است. وجود مدل‌های جدید و LEAF OS نشان می‌دهد قضاوت درباره کل برند بر اساس تجربه یک نسل قدیمی، دقیق نیست. در عین حال، ادعای تعداد کاربر برای یک میزبان باید با بار کاری واقعی آزمایش شود، نه فقط با تعداد پورت یا دستگاه قابل اتصال.

IGEL و حرکت از دستگاه به سیستم‌عامل

IGEL نمونه مهم تغییر جهت این صنعت است. شرکت در ۲۰۲۲ اعلام کرد تولید سخت‌افزار با برند خود را متوقف می‌کند و با سازندگانی مانند HP، Lenovo و LG همکاری خواهد کرد. تمرکز بر سیستم‌عامل و مدیریت Endpoint به این معناست که IGEL همیشه رقیب مستقیم سخت‌افزار HP نیست؛ در یک پروژه، دستگاه HP می‌تواند میزبان سیستم‌عامل IGEL باشد.[۵۶]

10ZiG و Atrust و دیگر سازندگان تخصصی

10ZiG با خانواده‌هایی مانند PeakOS و NOS و ابزارهای مدیریت خود در این بازار حضور دارد. تفاوت میان محیط چندمنظوره‌تر تین‌کلاینت و محیط اختصاصی اتصال، در سبد همین سازنده نیز دیده می‌شود. Atrust هم نمونه‌های تین‌کلاینت و زیروکلاینت دارد؛ W100 آن مشخصاً یک محصول PCoIP است.[۵۷][۲۱]

در دسته‌بندی‌های فروشگاه رائیکا، نام‌هایی مانند Centerm، Samsung و Lenovo نیز دیده می‌شوند. حضور یک برند در فهرست، به معنی پشتیبانی یکسان تمام محصولات آن از همه پروتکل‌ها نیست. برای هر گزینه باید مستندات همان مدل، دسترسی به Firmware، امکانات مدیریت و سابقه به‌روزرسانی بررسی شود. اگر دستگاه به نرم‌افزار اختصاصی یک فروشنده وابسته باشد، هزینه و امکان مهاجرت از آن نرم‌افزار نیز بخشی از قیمت واقعی خرید است.

جایگاه HP در این مقایسه

مزیت قابل بررسی HP، تنوع مدل‌ها، مستندات فنی، گزینه‌های ThinPro و Windows IoT و ابزارهای مدیریت است. در بعضی مدل‌ها، ارتقای رم و ذخیره‌ساز و استفاده از درگاه‌های متنوع نیز به طولانی‌ترشدن دوره استفاده کمک می‌کند. با این حال، نام HP جای بررسی شماره محصول، سلامت دستگاه و نسخه نرم‌افزار را نمی‌گیرد. یک مدل قدیمی HP ممکن است برای اتصال اداری انتخاب مناسبی باشد و برای تماس تصویری سنگین یا سیستم‌عامل جدید، مناسب نباشد.

9

ترمینال امروز چه شده و چگونه باید دستگاه را انتخاب کرد

پردازش از میان نرفته است بلکه تقسیم شده است

در ترمینال قدیمی، وظیفه محلی غالباً نمایش متن و دریافت ورودی بود. در تین‌کلاینت امروزی، بخشی از پردازش تصویر، رمزگشایی ویدئو، رمزنگاری ارتباط و اداره تجهیزات جانبی روی دستگاه انجام می‌شود. اگر بهینه‌سازی تماس تصویری فعال باشد، صدا و تصویر جلسه ممکن است مستقیماً در سمت کلاینت پردازش شوند. بنابراین حتی در یک شبکه کاملاً متمرکز، سخت‌افزار کلاینت بی‌اهمیت نیست.

مثلاً دو دستگاه می‌توانند یک برنامه حسابداری را به‌خوبی نمایش دهند، اما هنگام استفاده هم‌زمان از دو مانیتور، مرورگر و تماس تصویری رفتار متفاوتی داشته باشند. مقایسه باید در همان سناریویی انجام شود که کاربر هر روز با آن کار خواهد کرد؛ ورود موفق به دسکتاپ، آزمون کامل کارایی نیست.

مصرف برق و صدای کمتر چگونه ارزش ایجاد می‌کنند

تین‌کلاینت کم‌مصرف و بدون فن می‌تواند گرما، صدا و تعداد قطعات متحرک روی میز را کاهش دهد. این ویژگی در دفتر پرتعداد، کتابخانه، درمانگاه و محیط پذیرش ارزش عملی دارد. با این حال، توان نوشته‌شده روی آداپتور، مصرف دائمی دستگاه نیست و همه تین‌کلاینت‌ها نیز بدون فن نیستند.

محاسبه اقتصادی باید برق سرور، ذخیره‌ساز، شبکه، خنک‌سازی، مجوزها و نگهداری را هم دربر بگیرد. اگر هدف کاهش هزینه است، مقایسه قیمت یک کلاینت با یک رایانه کامل، بدون محاسبه زیرساخت مرکزی، نتیجه دقیقی نمی‌دهد. صرفه اصلی در بعضی پروژه‌ها از مدیریت ساده‌تر و کاهش زمان رفع خرابی به دست می‌آید، نه فقط از برق کمتر.

نمایشگر و تجهیزات جانبی را پیش از خرید آزمایش کنید

تعداد خروجی تصویر، تعداد نمایشگر هم‌زمان، رزولوشن و نرخ نوسازی چهار مشخصه جدا هستند. برای کاربر دو‌مانیتوره، باید هر دو نمایشگر با کابل و مبدل واقعی محل کار آزمایش شوند. پشتیبانی از وضوح بالا روی صفحه ثابت نیز با توان رمزگشایی ویدئوی همان وضوح یکسان نیست.

چاپگر، اسکنر، کارت‌خوان، هدست، وب‌کم، دانگل نرم‌افزار و تجهیزات سریال می‌توانند تعیین‌کننده باشند. وجود درگاه USB روی دستگاه فقط امکان اتصال فیزیکی را نشان می‌دهد؛ انتقال صحیح دستگاه به نشست راه دور به سیستم‌عامل، درایور، سیاست امنیتی و پروتکل وابسته است. برای دستگاه‌های حساس، آزمایش عملی از یک فهرست بلند مشخصات مفیدتر است.

امنیت از محدودکردن دسترسی و به‌روزرسانی به دست می‌آید

مرکزی‌کردن داده می‌تواند پراکندگی فایل را کاهش دهد، اما کلاینت را به‌صورت خودکار غیرقابل نفوذ نمی‌کند. اگر انتقال فایل، کلیپ‌بورد، درایو محلی یا USB آزاد باشد، اطلاعات ممکن است از محیط مرکزی خارج شود. در مقابل، محدودیت بیش از اندازه می‌تواند کار روزمره را مختل کند. سیاست باید با نیاز واقعی هر گروه تنظیم شود.

گواهی معتبر، احراز هویت مناسب، دسترسی خارجی از مسیر کنترل‌شده، تفکیک شبکه و به‌روزرسانی سیستم‌عامل و Firmware، اجزای همین طراحی‌اند. دستگاهی که به‌روزرسانی مؤثر دریافت نمی‌کند، فقط با حذف هارد یا قفل‌کردن صفحه تنظیمات به یک محصول امن بلندمدت تبدیل نمی‌شود.

تین‌کلاینت برای محیط صنعتی یا کار مستقل

برخی تین‌کلاینت‌ها به دلیل مصرف کم، درگاه سریال و طراحی بدون فن در مانیتورینگ و کاربردهای صنعتی سبک مفیدند. اما این ویژگی‌ها به معنی داشتن تمام استانداردهای یک کامپیوتر صنعتی نیست. دمای مجاز، گردوغبار، لرزش، نوع تغذیه و شرایط نصب باید با مشخصات رسمی تطبیق داده شود.

اجرای مستقل برنامه روی بعضی تین‌کلاینت‌های x86 امکان‌پذیر است، ولی تناسب سخت‌افزار و سیستم‌عامل تعیین‌کننده خواهد بود. یک t630 مجهز به رم و SSD مناسب می‌تواند کارهای محلی سبک انجام دهد؛ این موضوع آن را به جایگزین همه رایانه‌های رومیزی یا ورک‌استیشن‌های مهندسی تبدیل نمی‌کند. کاربرد اصلی، محدودیت‌ها و انتظار کاربر باید از ابتدا روشن باشند.

انتخاب تین‌کلاینت در رائیکا

برای انتخاب از میان تین‌کلاینت‌های HP، ابتدا نرم‌افزار مقصد و شیوه اتصال مشخص می‌شود. پس از آن، تعداد نمایشگر، نیاز به تماس تصویری، تجهیزات جانبی، سیستم‌عامل محلی و دوره استفاده بررسی می‌شوند. HP t530 برای سناریوی اداری سبک و HP t630 برای نیاز به انعطاف و ظرفیت بیشتر، گزینه‌های قابل ارزیابی‌اند. در پروژه‌های تازه با انتظار پشتیبانی طولانی‌تر یا پردازش محلی بیشتر، نسل‌های جدیدتر نیز باید در مقایسه قرار گیرند.

در خرید دستگاه کارکرده، سلامت حافظه و ذخیره‌ساز، پورت‌ها، آداپتور، وضعیت BIOS و پایداری زیر بار بررسی می‌شود. برای مشاهده و مقایسه تین‌کلاینت‌ها در ZEROCLIENTS.IR، مشخصات همان کانفیگ و وضعیت عرضه ملاک قرار می‌گیرد. انتخاب درست، دستگاهی است که با زیرساخت امروز هماهنگ باشد و برای تغییرات قابل پیش‌بینی فردا، راه عملی باقی بگذارد.

10

منابع و اسناد مرجع

تاریخ‌ها و مشخصات فنی از اسناد سازندگان و آرشیوهای تاریخی استخراج شده‌اند. اطلاعیه‌های چرخه عمر ممکن است تغییر کنند؛ برای خرید یا ارتقای زیرساخت، نسخه جاری سند همان محصول ملاک است.
  1. HP Timeline — دهه ۱۹۳۰، بنیان‌گذاری و محصولات 200A و 200B
  2. HP Timeline — دهه ۱۹۴۰
  3. HP Timeline — دهه ۱۹۵۰
  4. HP Timeline — دهه ۱۹۶۰، 2116A و اشتراک زمانی
  5. HP Timeline — دهه ۱۹۷۰ و HP 3000
  6. HP Timeline — دهه ۱۹۸۰ و خرید Apollo
  7. HP History — دهه ۱۹۹۰
  8. HP Timeline — دهه ۲۰۰۰، Compaq و EDS
  9. راهنمای HP برای مهاجرت از Neoware
  10. گزارش HP درباره Palm و توقف کسب‌وکار دستگاه‌های webOS
  11. HP — خط زمانی خرید Autonomy
  12. HP — گزارش مالی ۲۰۱۵ و جدایی HPE
  13. HP — تکمیل خرید Teradici در ۲۰۲۱
  14. HP — معرفی HP Anyware در ۲۰۲۲
  15. HP — تکمیل خرید Poly
  16. HP — پایان عمر Anyware و مسیر HP RGS
  17. Computer History Museum — ترمینال اشتراک زمانی Executerm؛ ترمینال TI Silent 700
  18. IBM — آشنایی با ترمینال 3270؛ IBM — پیشینه TN3270E
  19. راهنمای اصلی NCDware برای سامانه‌های UNIX
  20. Microsoft — انتشار Terminal Server Edition در ۱۹۹۸
  21. Atrust — مشخصات رسمی W100؛ HP t310 G2 QuickSpecs؛ Dell Wyse 5030 — راهنمای رسمی
  22. HP ThinPro — رابطه ThinPro و Smart Zero از نسخه ۵
  23. HP Device Manager 4.7 — مدل‌ها و سیستم‌عامل‌های نسل‌های قبلی
  24. HP t530 QuickSpecs؛ صفحه رسمی یک پیکربندی t530
  25. HP t630 QuickSpecs
  26. HP t540 — مشخصات رسمی
  27. HP t640 QuickSpecs
  28. HP — خانواده جاری تین‌کلاینت‌ها
  29. HP Elite t755 QuickSpecs
  30. HP Elite t660 — مشخصات رسمی
  31. HP — نرم‌افزارهای تین‌کلاینت و مدیریت دستگاه
  32. توافق مایکروسافت و Citrix در ۱۹۹۷
  33. Microsoft Learn — معرفی Remote Desktop Services
  34. Microsoft Learn — نقش‌های RDS
  35. Omnissa — معماری و کدک‌های Blast Extreme
  36. Amazon DCV — اتصال به میزبان‌های Windows و Linux؛ تاریخچه انتشار DCV
  37. Microsoft Learn — مجوزهای RDS CAL
  38. Microsoft Learn — Azure Virtual Desktop
  39. Microsoft Learn — پرسش‌های Windows Enterprise multi-session
  40. Microsoft Learn — Remote Desktop Protocol
  41. Microsoft — افزونه انتقال UDP در RDP
  42. Microsoft — رمزگذاری گرافیک در AVD و Windows 365
  43. Citrix — Adaptive Transport
  44. Citrix — تصمیم‌های طراحی گرافیک HDX
  45. Teradici — روایت بنیان‌گذار از شکل‌گیری شرکت
  46. Omnissa — ویژگی PCoIP Build-to-Lossless
  47. HP — سابقه عرضه RGS در ۲۰۰۳
  48. HP — معرفی ZCentral در نوامبر ۲۰۱۹
  49. NComputing — پروتکل UXP Turbo
  50. NComputing — راهنمای LEAF OS
  51. Omnissa — مسیر کنارگذاشتن PCoIP و ملاحظات ESB
  52. HP ژاپن — جدول رسمی چرخه عمر Anyware و خانواده‌های وابسته
  53. Dell — اعلام خرید Wyse در ۲۰۱۲
  54. Dell — معرفی Wyse 5070 در ۲۰۱۸
  55. Dell — راهنمای ThinOS
  56. IGEL — تغییر تمرکز از سخت‌افزار به نرم‌افزار در ۲۰۲۲
  57. 10ZiG — خانواده سیستم‌عامل‌ها
  58. RFC 854 — Telnet؛ RFC 4251 — معماری SSH
  59. RealVNC — تاریخچه VNC؛ شرح پروتکل RFB
  60. NoMachine — تحول معماری NX
  61. راهنمای رسمی SPICE

منابع و اسناد مرجع

آیا HP اولین سازنده تین‌کلاینت بوده است؟

نسبت‌دادن اختراع کل این صنعت به HP دقیق نیست. ترمینال‌ها، سامانه‌های اشتراک زمانی و کلاینت‌های سبک حاصل توسعه چندین شرکت و معماری بوده‌اند. HP یکی از سازندگان مهم این بازار است و با سابقه رایانش سازمانی و خرید Neoware جایگاه خود را گسترش داده است.

از سال ۲۰۱۵ دو شرکت مستقل‌اند. تین‌کلاینت و ورک‌استیشن HP در خانواده HP Inc. قرار می‌گیرند و سرورهای ProLiant متعلق به HPE هستند. استفاده هم‌زمان از آن‌ها ممکن است، اما برای اتصال تین‌کلاینت HP الزامی به خرید سرور HPE وجود ندارد.

ایده دسترسی به پردازش مرکزی مشترک است، اما توانایی‌ها تفاوت زیادی دارند. تین‌کلاینت امروزی می‌تواند تصویر گرافیکی پیچیده، چند نمایشگر، رسانه و تجهیزات جانبی را مدیریت کند و در بعضی مدل‌ها برنامه محلی نیز اجرا کند.

دارد. برای برقراری ارتباط، پردازش جریان تصویر و اداره ورودی و خروجی به مدار پردازشی و حافظه نیاز دارد. تفاوت اصلی، نبود محیط عمومی اجرای برنامه و محدودبودن وظیفه دستگاه در بسیاری از زیروکلاینت‌های اختصاصی است.

این دو مدل تین‌کلاینت‌اند. می‌توانند در یک پیکربندی ساده و محدود برای اتصال به سرور کار کنند، اما این حالت آن‌ها را به دستگاهی با تراشه اختصاصی Teradici تبدیل نمی‌کند. مدل سخت‌افزار و سیستم‌عامل نصب‌شده باید جداگانه در فاکتور مشخص شوند.

t530 پردازنده دو‌هسته‌ای و یک اسلات رم دارد؛ t630 پردازنده چهار‌هسته‌ای و دو اسلات رم دارد. سقف رسمی رم آن‌ها به‌ترتیب ۱۶ و ۳۲ گیگابایت است. انتخاب نهایی به بار کاری، نرم‌افزار کلاینت، وضعیت دستگاه و کانفیگ تحویلی بستگی دارد.

روی بسیاری از مدل‌های x86، با رعایت سازگاری و مجوز، بله. اما نصب‌شدن یک نسخه به معنی پشتیبانی رسمی آن نیست. پردازنده، فضای ذخیره‌سازی، درایور و الزامات امنیتی نسخه انتخابی باید بررسی شوند. این امکان را نباید به زیروکلاینت‌های اختصاصی تعمیم داد.

خیر. ICA/HDX، Blast، PCoIP و RGS فناوری‌های مستقلی از RDP دارند. استفاده از Windows Server و RDSH در سمت میزبان، به این معنی نیست که تصویر همه آن‌ها از طریق RDP منتقل می‌شود.

در سناریوی ارائه نشست‌های چندکاربره روی Windows Server، استفاده از این محصولات نیاز مربوط به RDS CAL را خودبه‌خود حذف نمی‌کند. مجوزهای سیستم‌عامل، پلتفرم و برنامه نیز باید متناسب با معماری بررسی شوند.

خیر. مجوز، حق استفاده را مشخص می‌کند؛ ظرفیت عملی از منابع سرور و بار برنامه‌ها به دست می‌آید. باید نشست‌های هم‌زمان، مصرف حافظه، پردازنده و عملکرد ذخیره‌ساز در آزمون واقعی سنجیده شوند.

PCoIP در Teradici توسعه یافت و پس از خرید این شرکت در ۲۰۲۱ به مجموعه HP وارد شد. RGS و مسیر ZCentral، سابقه جداگانه‌ای در HP دارند.

خیر. ZCentral راهکاری برای دسترسی و مدیریت ورک‌استیشن‌های راه دور بود. RDSH نقش میزبانی نشست‌های چندکاربره در Windows Server است. دسترسی چند نفر برای همکاری روی یک محیط، با داشتن چند دسکتاپ مستقل برای کاربران متفاوت است.

نباید چنین فرضی کرد. زیروکلاینت‌های کلاسیک Teradici معمولاً برای PCoIP ساخته شده‌اند. پشتیبانی Blast در برخی خانواده‌های متفاوت یا جدیدتر، به معنی پشتیبانی دستگاه قدیمی نیست. مدل و Firmware باید صریحاً آن را تأیید کنند.

خیر. کارکرد فنی، پایان فروش، پایان تمدید و پایان پشتیبانی یکسان نیستند. دستگاه موجود ممکن است همچنان متصل شود، اما خرید برای پروژه جدید باید با توجه به چرخه عمر و امکان مهاجرت انجام شود.

برای اتصال به سرور داخل سازمان، شبکه محلی کافی است و الزام ذاتی به اینترنت وجود ندارد. دسترسی به سرویس ابری یا میزبان خارج از محل، به مسیر ارتباطی مناسب آن سرویس نیاز دارد.

اگر سیستم‌عامل و برنامه محلی داشته باشد، در حد توان سخت‌افزار کار می‌کند. در پیکربندی صرفاً اتصال به سرور، کاربرد اصلی آن به در دسترس بودن میزبان وابسته است. زیروکلاینت اختصاصی معمولاً کاربرد مستقل عمومی ندارد.

می‌تواند نقطه دسترسی به یک میزبان گرافیکی مناسب باشد. توان GPU میزبان، پروتکل، شبکه، کدک و کلاینت باید هماهنگ باشند. این موضوع با اجرای محلی همان نرم‌افزار روی یک تین‌کلاینت قدیمی تفاوت دارد.

خیر. طراحی خنک‌سازی و شرایط محیطی هر مدل متفاوت است. بدون فن بودن به‌تنهایی مقاومت صنعتی در برابر گرما، گردوغبار، رطوبت یا لرزش را ثابت نمی‌کند.

گلوگاه ممکن است رمزگشایی تصویر، پردازنده، شبکه یا میزبان باشد. اگر حافظه کافی باشد، افزودن رم الزاماً سرعت اتصال را بیشتر نمی‌کند. ابتدا باید مشخص شود کندی در خود کلاینت، مسیر شبکه یا سرور ایجاد شده است.

نام و نسخه سرویس مقصد، تعداد کاربران هم‌زمان، برنامه‌های مورد استفاده، تعداد و مشخصات نمایشگرها، تجهیزات USB و نیاز به اجرای محلی برنامه را مشخص کنید. سپس کانفیگ، سیستم‌عامل، وضعیت نو یا کارکرده بودن و دوره پشتیبانی دستگاه با همین نیازها تطبیق داده می‌شود.

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دسترسی سریع

فهرست مطالب
مقالات مرتبط
پایان عمر پروتکل PCoIP و دستگاه‌های مبتنی بر Teradici
1 دیدگاه
مطالعه
VMware Horizon چیست – نمای کلی معماری و کاربردهای دسکتاپ مجازی VDI
VMware Horizon یک پلتفرم دسکتاپ مجازی امن و متمرکز است که دسترسی به دسکتاپ‌ها و اپلیکیشن‌های سازمانی را روی هر دستگاه و از هر مکان فراهم می‌کند. مدیریت مرکزی، امنیت بالا و تجربه کاربری روان، آن را برای سازمان‌ها و دانشگاه‌ها ایده‌آل می‌کند.
1 دیدگاه
مطالعه
HP DASH چیست؟ راهنمای مدیریت Out-of-Band در تجهیزات HP
HP DASH یک فناوری مدیریت Out-of-Band در دستگاه‌های HP است که امکان کنترل، مانیتورینگ و رفع اشکال سیستم‌ها را بدون نیاز به سیستم‌عامل و حتی در حالت خاموشی فراهم می‌کند.
بدون دیدگاه
مطالعه
بدون دیدگاه
مطالعه
بدون دیدگاه
مطالعه